De partenspeler

Ga naar: navigatie, zoeken

Tom Poes en de partenspeler (in boekuitgaven/spraakgebruik verkort tot De partenspeler) is een verhaal uit de Bommelsaga, geschreven en getekend door Marten Toonder. Het verhaal verscheen voor het eerst op 18 januari 1952 en liep tot 12 april van dat jaar. Het thema is testament en voogdij.

Het verhaal

Op een donkere winderige middag zitten Tom Poes en Heer Bommel bij het knappende haardvuur in het slot Bommelstein. Heer Bommel legt uit hoe prettig het is dat er geld op de bank staat, zodat hij zich over kan geven aan mooie gedachten. Tom Poes zegt: “Hm” en hij vraagt vervolgens hoe het is om geen geld op de bank te hebben? Op dat moment komt bediende Joost binnen met een aangetekend schrijven. Het blijkt dat oudoom Hyacinth is overleden en zijn hele vermogen van een paar miljoen aan zijn achterneef heeft nagelaten. Vlak daarna verschijnt de rentmeester van de oudoom in het kasteel, Plooike Partenspeler. Hij heeft het testament van de oudoom bij zich en de kasteelheer is inderdaad ruim 3 miljoen rijker.[1] Maar over Plooike, een wees en dus ex-rentmeester staat niets in het testament. Terwijl Partenspeler zich beklaagt over de situatie bij heer Bommel, komt Tom Poes er buiten achter dat hij liegt. Hij is niet komen lopen want de auto met chauffeur staat nog te wachten. Maar omdat heer Bommel partij kiest voor Plooike Partenspeler, verlaat Tom Poes mokkend het kasteel.

Heer Ollie gelooft echt in de ex-rentmeester en ondertekent zijn testament waarin hij hem op zijn beurt tot erfgenaam maakt ten bedrage van de ontvangen erfenis. [2] Partenspeler probeert nu van alles om heer Ollie uit de weg te ruimen, zodat hij de erfenis kan opstrijken. Tom Poes krijgt het verhaal achter dit testament uitgelegd door heer Bommel zelf, maar Tom Poes heeft al snel zijn conclusie klaar. Ze maken een ritje in de Oude Schicht, waarvan de remmen zijn doorgesneden. Bovendien is er een bom geplaatst onder de motorkap. Door alert optreden van Tom Poes en de stuurmanskunst van de kasteelheer loopt het net goed af in een hooiberg. Plooike neemt in het kasteel vervolgens zijn toevlucht tot een grote vaas, het doorsnijden van de vloer op de overloop en sabotage van de balustrade. In alle gevallen weet Tom Poes op het nippertje zijn vriend te redden. Joost heeft desgevraagd de politie gebeld en commissaris Bulle Bas en brigadier Snuf komen poolshoogte nemen. Ze begrijpen niet veel van de tegenstrijdige verhalen van Tom Poes en heer Bommel, maar besluiten toch het kasteel te laten omsingelen. De volgende actie van Partenspeler is het opblazen van een brug in de kasteeltuin. Hij doet dat met dynamiet en een afstandsbediening. Maar omdat heer Bommel net op tijd stilstaat bij een bloem, mislukt de aanslag. Commissaris Bulle Bas hoort Plooike Partenspeler als getuige maar kan niets kwaads in hem vinden.

Binnen het kasteel Bommelstein constateert de ontboden arts dat heer Bommel er ongeschonden van af is gekomen. Tom Poes komt oog in oog te staan met Plooike, die bedroefd zijn testament komt incasseren. Hij wil niet geloven dat heer Bommel nog leeft, omdat er zeker 20 kilo dynamiet onder de brug lag. Maar bij een confrontatie met zijn erflater, weet hij heer Bommel opnieuw voor zich te winnen. Tom Poes waarschuwt zijn vriend voor de nacht die komen gaat. Bij het weggaan, ziet hij nog net vanaf buiten door het slaapkamerraam dat heer Bommel zijn gedrogeerde melk wil drinken, met een gewapende Plooike achter zich. Hij werpt een steen door de ruit en verhindert daarmee de dubbele aanslag, maar wordt zelf door Bulle Bas opgepakt wegens baldadigheid. Plooike heeft nu de vrije hand om heer Bommel met een geworpen stoel te treffen. Maar Tom Poes verhindert ook deze aanslag door te roepen: “Heer Ollie, pas op, achter u.” De stoel vliegt missend door het kapotte venster en treft op de grond ongelukkig commissaris Bulle Bas. Heer Bommel heeft nu wel daadwerkelijk een aanslag op zijn leven gezien en heeft bovendien oog in oog gestaan met de moordzuchtige blik van de ex-rentmeester. Plooike Partenspeler verlaat rennend het kasteel. Maar de getroffen commissaris Bulle Bas gelooft niet veel van de verhalen van de twee vrienden. Tom Poes en heer Bommel worden opgeschreven wegens baldadigheid.

Tom Poes is op het kasteel blijven logeren en hoort de andere ochtend dat hij nu de enige erfgenaam is van heer Bommel. Maar ook Plooike komt dat als luistervink te weten. Hij probeert nu Tom Poes onder zijn voogdij te krijgen. Hij vindt een willig oor bij commissaris Bulle Bas en heer Zielknijper, voorzitter van de voogdijraad te Rommeldam. Tijdens hun gesprek op de stoep van het politiebureau weet Plooike vuurwerk te gooien in de passerende Oude Schicht met heer Bommel en Tom Poes. Heer Bommel verliest zo de macht over het stuur en wordt door commissaris Bulle Bas opgeschreven. Na dit incident benoemt heer Zielknijper Plooike Partenspeler tot voogd van de minderjarige Tom Poes.[3] Tom Poes protesteert wat hij kan, maar Bulle Bas stelt koeltjes dat minderjarigen geen klacht kunnen indienen. Dat kan alleen zijn voogd. Tijdens hun eerste gezamenlijke wandeling gooit Tom Poes zijn nieuwbakken voogd in het water, maar hij wordt staande gehouden door agent Plathouwer. Deze overijverige politieambtenaar haalt ook de drenkeling uit de gracht en begeleidt Tom Poes en zijn voogd naar hun woonadres in een achterbuurt, ‘’Huize Zonnestraal”. Binnenshuis zwaait Bul Super de scepter over zijn bloeiend pleegvaderbedrijf met 12 deugnieten. Het tarief is 5 dukaten per dag.

Na een zwerftocht door Rommeldam gaat heer Bommel in arren moede maar weer het politiebureau binnen. Hij meldt aan commissaris Bulle Bas dat hij de enige heer is die voor de voogdij van Tom Poes in aanmerking komt. Hij beschermt de jonge vriend al jaren met woord en daad. Hij beschuldigt Plooike Partenspeler van een moordaanslag op zijn persoon. Maar de commissaris wil er niet aan. Zojuist heeft agent Plathouwer rapport uitgebracht en dat is alleen maar een bevestiging van zijn eigen opinie. Tom Poes heeft de grenzen overschreden en heer Bommel kan gaan.

Tom Poes zit opgesloten in een cel en komt tot de ontdekking dat hij aldaar Bul Super en Plooike Partenspeler kan afluisteren. De voogd legt uit dat als heer Bommel overlijdt, hij voogd wordt over het geërfde vermogen van Tom Poes. Ze besluiten heer Bommel naar hun pand te lokken, zodat Bul Super vanaf het dak iets naar beneden kan laten vallen. De list slaagt bijna, maar de ontsnapte Tom Poes weet Bul Super op het dak net een beslissende duw te geven, waardoor de dodelijke steenklomp heer Bommel mist, die buiten in gesprek is met Plooike Partenspeler. Plooike beschuldigt Tom Poes van de aanslag, maar die ontkent vanaf het dak en wordt vervolgens weer opgesloten.

De volgende dag wordt Tom Poes toevertrouwd aan de zorgen van een ander pleegkind, Vlegel genaamd. Hij weet echter al snel aan zijn oppasser te ontsnappen. Op het kasteel zijn heer Bommel en bediende Joost tot een eensluidende slotsom gekomen. Er dreigt gevaar voor de kasteelheer. Maar heer Bommel weet dat Bulle Bas niet voor zijn taak is berekend. Joost komt met zijn fototoestel op de proppen om de onverlaat op heterdaad te betrappen. Intussen zijn Bul Super en Plooike Partenspeler bezig de oude schaapskooi van het kasteel met vaten dynamiet te ondermijnen. Diezelfde middag krijgt heer Bommel via Joost een briefje aangereikt. Beiden begrijpen dat ze naar de oude schaapskooi moeten gaan, zodat Joost alles op de gevoelige plaat kan vastleggen. Tom Poes ziet inmiddels dat op de toekomstige plaats delict vaatjes worden gebracht. Heer Bommel gaat de hut binnen en Bul Super geeft een ploertendoder door het raam aan zijn compagnon. In de tussentijd saboteert Tom Poes de ontsteking van het dynamiet en maakt Joost zijn eerste foto. Heer Bommel is nu bewusteloos maar gelukkig probeert Tom Poes hem uit de hut te trekken en hebben de twee compagnons nog steeds moeite om het gesaboteerde dynamiet op afstand te laten ontploffen. Joost maakt intussen zijn achtste foto van Plooike Partenspeler, die zijn ontsteking niet kan afsteken. Maar als Joost de negende foto maakt is het ongemak verholpen en kan Plooike alsnog de schaapskooi in de lucht laten vliegen. De bewusteloze heer Bommel en de sjorrende Tom Poes worden weggeslingerd, maar waren niet meer in het centrum van de ontploffing.

Commissaris Bulle Bas komt naar de ontploffing gereden in zijn politiejeep. Daar zien Bul Super en Plooike Partenspeler dat heer Bommel en Tom Poes nog leven. Plooike geeft Tom Poes de schuld van de ontploffing. Hij is van mening veranderd en wenst dat zijn pleegkind nu toch wel de gevangenis in gaat. Tom Poes krijgt de handboeien om van de politiecommissaris. Op het politiebureau nestelt Bul Super zich grijnzend op het bureau van Bulle Bas. Heer Zielknijper komt zich van de toestand op de hoogte stellen en krijgt van de aanslag van Tom Poes op zijn erflater te horen. Hij kiest partij voor de voogd Partenspeler en de zich pleegvader noemende Bul Super. Tom Poes moet nu naar de gevangenis of het rasphuis. Maar dan komt een opgewonden heer Bommel binnenstormen. Hij beschuldigt Bul Super en Plooike Partenspeler van een moordaanslag op zijn persoon, terwijl Zielknijper en Bulle Bas samen domino spelen. Heer Zielknijper beschermt nu Bul Super. Heer Bommel laat de politiechef de genomen foto’s zien. Partenspeler noemt het truckiekjes. Heer Zielknijper is van mening dat het niet waar kan zijn, dan zouden een voogd en een pleegvader niet te vertrouwen zijn en dat lijkt onmogelijk. Maar de commissaris houdt het op overtuigend bewijs. Heer Bommel verwijt Bulle Bas wel dat het moeilijke werk voor hem is gedaan, terwijl hij de boeven een hand boven hun hoofd hield. De voorzitter van de voogdijraad vraagt zich bezorgd af wat de kranten wel niet zullen schrijven. Na wat beschouwende opmerkingen van heer Bommel besluit heer Zielknijper een passende doctoraalscriptie te gaan schrijven.

Commissaris Bulle Bas wordt bij burgemeester Dickerdack ontboden omdat hij de zaak Partenspeler aardig heeft verknoeid. De commissaris werpt tegen dat de schurk en zijn medeplichtige Bul Super zich alreeds in voorarrest bevinden. Maar de burgemeester vindt het een minne opmerking omdat het slachtoffer zelf met de bewijzen naar voren is moeten komen. Hij overweegt zelfs om Bulle Bas weg te promoveren. Die avond ontvouwt heer Bommel op zijn kasteel glimlachend zijn krant in het bijzijn van Tom Poes en bediende Joost. Hij leest voor dat de voorzitter van de voogdijraad op de meest eervolle wijze uit zijn ambt is ontheven als dank voor de vele diensten aan de stad bewezen. Heer Bommel zegt dat hij het daarmee kan doen. Joost deelt mee dat de maaltijd is opgediend.

Voetnoot

  1. 3.500.023,55
  2. Plooike had dat testament al eerder opgesteld, alleen de handtekening ontbrak.
  3. De eerste Tom Poes strip (Tom Poes en het geheim van de Blauwe Aarde) verscheen vanaf 16 maart 1941 in het dagblad De Telegraaf/Nieuws van de dag. Aanvankelijk betrof het een kinderstrip, voor jeugd vanaf 10 jaar. De minderjarigheidsclaim lijkt twijfelachtig, maar een leeftijd van 20 jaar zou net kunnen. De Oude Schicht wordt immers ook al enige tijd door Tom Poes bestuurd.
Voorganger:
De geheimzinnige gaper
Bommelsaga
18 januari 1952 - 12 april 1952
Opvolger:
Het wroeg-wezen