De volvetters

Ga naar: navigatie, zoeken

Heer Bommel en de volvetters (in boekuitgaven/spraakgebruik verkort tot De volvetters) is een verhaal uit de Bommelsaga, geschreven en getekend door Marten Toonder. Het verhaal verscheen voor het eerst op 13 juni 1950 en liep tot 23 september van dat jaar. Thema: Het symptoom overgewicht doet zijn intrede in Rommeldam.[1]

Het verhaal

Heer Ollie en Tom Poes bezoeken tijdens een ritje met de Oude Schicht een herberg. Heer Bommel schept zijn bord drie keer vol en eet zo te veel en wordt ziek. Toevallig arriveert professor Severt Link[2] ook in de herberg en hij probeert heer Ollie over te halen zijn Slinkerspillen te gebruiken.[3] Zijn diagnose is dat heer Bommel doorregen is en zo het voorbeeld is van een volvetter. Hij biedt heer Bommel een gratis vermageringskuur aan, als hij zijn naam in de advertentie mag gaan gebruiken. Heer Bommel trapt vervolgens S.Link het etablissement uit, maar die kan niet nalaten te dreigen met het volvettersspook dat heer Bommel zal gaan grijpen.

Heer Bommel is sinds kort lid van de herenclub van de stad Rommeldam, de Kleine Club.[4] Burgemeester Dickerdack klaagt tegen de kasteelheer over tomatensap, want dat is de enige drank die hem is toegestaan. Ook het pakket aan spijs is zeer beperkt, een enkel slablaadje. En tot overmaat van ramp wordt de burgemeester als fervent krantenlezer er dagelijks aan herinnerd. Het volvettersspook! Heer Bommel gaat zich vervolgens wegen in de eerste de beste apotheek en blijkt 213 pond en twee ons te wegen, veel te zwaar. De apotheker probeert hem slinkers te slijten, maar heer Bommel verlaat ontkennend mistroostig het pand. De volgende dag bezoekt heer Bommel zijn huisarts, die hem een streng dieet voorschrijft. Heer Bommel verlaat leunend op een nieuw aangeschafte wandelstok het dokterspand, waar hij Tom Poes tegen het lijf loopt. Laatstgenoemde maakt zich zorgen over zijn vriend, die altijd gezond is geweest. Maar heer Bommel deelt mee dat het met hem afgelopen is. Hij vertrekt per taxi, nu het rijden met de Oude Schicht hem te veel is geworden. Terwijl hij zijn vriend nog staat na te staren, wordt Tom Poes door de wederom opduikend dokter S.Link[5] meegetroond in een etablissement. Hij vraagt Tom Poes of die hem wil helpen met een goede reclamecampagne voor zijn slinkers. Het gesprek wordt opgevangen door Journalist Argus, die weer eens in geldnood zit. De journalist hapt toe vanwege de afgeluisterde 10.000 florijnen voor een goed reclame-idee. Tom Poes verlaat al te schielijk het etablissement.

Een taxi met heer Bommel houdt op straat Tom Poes aan, want zijn vriend heeft hulp nodig om de Kleine Club te bereiken. Aldaar bespreken de burgemeester en commissaris Bulle Bas hun persoonlijke gewichtsproblemen. Vlak na de binnenkomst van heer Bommel valt het licht uit en even later is er een heus volvettersspook in de Kleine Club aanwezig. Tom Poes zet als enige de achtervolging in en na het doen van enkele verbale bedreigingen verlaat het spook het pand door een openstaande deur. Tom Poes ziet buiten het spook de lucht in verdwijnen. Nadat de clubleden van hun ergste angst zijn bekomen, blaast Bulle Bas op zijn politiefluit om versterkingen op te roepen. Heer Bommel vertrekt per taxi van de plaats delict, maar Tom Poes blijft ter plekke om het politieonderzoek af te wachten. Maar Bulle Bas staat met lege handen tegenover de burgemeester. Tom Poes klimt vervolgens zelf via de regenpijp de lucht in en vindt al snel een hijsbalk met katrol aan het bewuste pand waar het spook in verdween. Hij vindt een papier aan de muur hangen met een lijst met namen en cijfers. Heer Bommel staat nummer ‘1’ op die lijst en dat geeft te denken.

Heer Bommel schrikt op kasteel Bommelstein midden in de nacht wakker met sterren op zijn slaapkamerwand. Hij ontbiedt bediende Joost die het eerst op een nare droom houdt, maar even later door het raam kijkend een groot wit bol figuur ziet weghollen. Tom Poes is intussen ook op weg naar het kasteel en komt onderweg journalist Argus tegen met een wit pak op zijn rechterschouder. Even later hoort hij een schot en ziet tot zijn verbazing heer Bommel met geweer op zijn buik op de grond liggen. Hij heeft op het volvettersspook geschoten, dat niet kan bestaan.

De volgende dag gaan Tom Poes en Heer Bommel op bezoek bij commissaris Bulle Bas. Laatstgenoemde heeft diep nagedacht en laat dokter S. Link voorgeleiden, omdat hij profiteert van het rondwaren van het spook. Maar de arts geeft toe wel reclameslogans te hebben bedacht voor zijn slinkers, maar hij ontkent verder elke betrokkenheid. Op de terugweg naar huis in de Oude Schicht prijst passagier heer Bommel Bulle Bas. De twee vrienden horen hulpgeroep en redden met veel moeite de burgemeester uit een beek, die daar door het volvettersspook in is geduwd. Tom Poes weet nu zeker dat S.Link niet zelf voor spook speelt, want die logeert nog steeds op het politiebureau. Burgemeester Dickerdack geeft heer Bommel opdracht hem naar huis te brengen en Tom Poes kan wel gaan lopen.[6] Omdat het gaat regenen, zoekt Tom Poes beschutting in een oude hut en kan daar tot zijn verbazing Bul Super en journalist Argus zien en beluisteren.

Omdat het sjouwen met het rubberen pak te veel was voor de tengere gestalte van Argus, had hij contact gezocht met Super en Hieper, die hem wel uit de brand wilden helpen. Super roemt zijn omvang jegens Argus als allemaal spieren en ziet in de pillen een superzaak. Tom Poes weet genoeg en belt in een telefooncel commissaris Bulle Bas om mee te delen dat journalist Argus voor spook speelde en dat S.Link hieraan dus onschuldig is. Na een kwartier verschijnt een politiejeep met brigadier Snuf aan het stuur met naast hem commissaris Bulle Bas. Laatstgenoemde deelt mede dat hij dokter Link op last van de burgemeester al heeft vrij moeten laten, maar dat hij nog niet van hem af is. Echter eerst wil hij nu die journalist aan de tand voelen. Journalist Argus vangt woorden van die strekking op en vlucht terug in de hut, waar hij uit vandaan kwam. Aldaar worden de twee dienders en Tom Poes door een lasso gevangen en in de lucht gehesen. Argus neemt, beleefd zijn alpinopet lichtend, afscheid van het trio. De krant wacht. Hij heeft nu een alibi. Tom Poes weet met een zakmesje uit de zak van Bulle Bas het lassotouw los te snijden en het trio valt op de grond. Het politieduo doet vervolgens een komische inval in de hut om de lassowerper te arresteren. De inval eindigt abrupt in een diepe kelder achter de deur. Tom Poes wordt vervolgens door het volvettersspook ook in die kelder geduwd. Met moeite weet het trio elkaar te bevrijden uit de kelder door op elkaar te klimmen.

Intussen heeft heer Bommel een rolstoel gekocht om zich door bediende Joost naar Rommeldam te laten rijden. In die positie komt hij Bul Super en dokter S.Link tegen, die hem onheus bejegenen. Heer Bommel stort zich op het duo, terwijl bediende Joost enige goed bedoelde vermanende woorden spreekt. De langsrijdende commissaris Bulle Bas maakt een einde aan de vechtpartij. Brigadier Snuf krijgt opdracht een proces-verbaal op te maken met de woorden: Luiwagen, volvetter, bolle en rolmops. Bommel krijgt een bekeuring wegens mishandeling, Super&Link wegens zware belediging. Heer Bommel laat zich terugrijden naar zijn kasteel en verzoekt Tom Poes mee te gaan. Op het kasteel krijgt heer Bommel vanuit een Turks Bad een alarmtelefoontje van de burgemeester. Hij bedenkt zich niet en scheurt met Tom Poes in de Oude Schicht naar het badhuis. Daar bevrijden ze eerst een ontblote commissaris Bulle Bas. Maar nadat hij zich heeft aangekleed blijkt dat de burgemeester is ontvoerd uit het badhuis. Het driekoppig personeel blijkt door het volvettersspook gebonden. Buiten is de Oude Schicht volgeplakt met reclameaffiches van het volvettersspook. De secretaris van de Kleine Club loopt langs en waarschuwt heer Bommel geen reclame voor slinkerspillen te maken. Nadat het automobiel is gereinigd, spreken ze plakkers aan, die zeggen voor Bul Super te werken van het gelijknamige reclamebureau. Op straat meldt de krantenverkoper van de Rommelbode dat de burgemeester is ontvoerd door het volvettersspook. Volgens het krantenbericht weigerde hij ondanks zijn omvang om slinkers te gaan gebruiken.[7]

Heer Bommel meldt Tom Poes dat de hele beschaving op instorten staat nu de burgemeester is gegrepen door het volvettersspook. Hij zal zich terugtrekken op zijn kasteel Bommelstein. Maar daar wacht het spook al een tijdje op hem en loopt Joost met de thee rond.[8] Heer Bommel wordt gedwongen 1000 flessen slinkers te kopen, want dat weigerde de burgemeester en dus is hij gegrepen! Met 10% korting komt dat te staan op 1125 florijnen, vooraf te betalen. Tom Poes rijdt rond in de Oude Schicht en komt erachter dat de markies de Canteclaer 1000 flesjes slinkers heeft aangeschaft. Hij wil heer Bommel gaan waarschuwen, maar is reeds te laat. Bij het kasteel schept Bul Super op over zijn Super’s Reclameadviesbureau en Super’s Slinkerdienst. Binnen probeert Tom Poes zijn vriend te bepraten, maar dan komt Bul Super binnen om 10 florijnen bezorgkosten te incasseren. Maar nadat hij de kasteelheer weer eens ‘bolle’ heeft genoemd, moet hij vluchten. Heer Bommel, Tom Poes en bediende Joost werpen hem de flessen slinkers naar zijn hoofd.

Tom Poes besluit te voet de burgemeester te gaan opsporen. Hij komt Wammes Waggel tegen, die zegt kamers te verhuren voor een dubbeltje per uur. Via een gesprek over kaas, komt Tom Poes erachter dat de huurders met volvetters te maken hebben. Maar voor hij iets kan doen wordt hij als luistervink betrapt door Bul Super en moet vluchten. Wammes Waggel vindt het daaropvolgende krijgertje spelen een leuk spel. Tom Poes brengt direct verslag uit aan commissaris Bulle Bas.

“Super is de hoofdman, die door professor Link wordt betaald om reclame te maken voor slinkpillen. Ik denk dat ze nu op weg zijn om heer Bommel te ontvoeren, net als ze met de burgemeester gedaan hebben. Dan zal iedereen bang worden voor dat spook en pillen gaan kopen.”

Commissaris Bulle Bas laat brigadier Snuf een politiemacht verzamelen en trekt op naar kasteel Bommelstein. Ook professor S.Link gaat heer Bommel waarschuwen. Hij heeft het volvettersspook niet meer in de hand, omdat Bul Super er het bevel over voert. Het spook zal hem grijpen omdat hij de pillen heeft weggegooid. Tijdens dit gesprek ontvoeren een viertal volvettersspoken heer Bommel van het grasveld van het kasteel. Professor S.Link steekt tijdens de ontvoering zijn kop in het zand en wordt in die toestand door Bulle Bas gearresteerd. Bij de nasporingen van Bulle Bas en brigadier Snuf vindt Tom Poes een sigarenpeuk en Snuf sporen van een wegrijdende auto. Op advies van Tom Poes wordt het reeds bekende pand achter de Kleine Club omsingeld en binnengevallen. Maar de politiemacht is niet in staat de burgemeester of heer Bommel in het pand te ontdekken. Dat komt mede omdat in de kelder het volvettersspook heer Bommel opdraagt geen enkel geluid te maken. Commissaris Bulle Bas verhoort vervolgens voor de derde keer professor Link. Ook journalist Argus wordt door brigadier Snuf voorgeleid, die moet bekennen het spook te hebben verzonnen. Maar tijdens het verhoor belt het volvettersspook Bulle Bas op. Hij dient de twee arrestanten vrij te laten en zelf ook slinkers te slikken, anders zal het volvettersspook ook hem grijpen. Toch laat de commissaris de twee arrestanten opsluiten. Hij bespreekt zijn moeilijke positie met brigadier Snuf. Hij is verantwoordelijk voor het welzijn van de burgemeester, die het spook in de rivier wil laten verdwijnen. Volgens Snuf moeten ze het reclamebureau van Super en Hieper aanpakken. Bulle Bas, die nog slechts commissaris is en brigadier Snuf worden ontboden bij de hoofdcommissaris. Hij dreigt commissaris Bulle Bas en brigadier Snuf met overplaatsing naar de Slikdorpse archiefafdeling, wanneer ze niet binnen 24uur de ontvoerder oppakken en de ontvoerden hebben gevonden.

Heer Bommel en de burgemeester zitten opgesloten in de kelder van het pand, dat de Rommeldamse politie vergeefs had doorzocht. In dat pand vindt Tom Poes wederom alsnog een nu natte sigarenpeuk. Hij is nu vastbesloten zijn zoektocht voort te zetten, juist nu de politie het pand verlaat. Wanneer hij op het dak de stem van heer Bommel meent te herkennen vanuit een luchtkoker, aarzelt hij niet en springt in de schoorsteen om zich langzaam naar beneden te laten zakken. Beneden in de kelder vertelt het volvettersspook aan zijn twee gevangenen over zijn telefoongesprek met commissaris Bulle Bas. Het spook dreigt hen door een luik in een onderaardse tak van de rivier de Rommel te laten verdwijnen.[9] Terwijl het spook zich bezighoudt met gerommel in de kachel, slaat de burgemeester hem vol op het hoofd met een stuk hout. Maar het spook heeft weinig last van die tik en besluit onmiddellijk het duo via het luik af te voeren. Een tweede tik op zijn hoofd door Tom Poes heeft meer effect. Het volvettersspook schiet omhoog en komt zelf klem te zitten in het luik, dat bestemd was om gevangenen af te voeren. Burgemeester Dickerdack neemt nu de regie weer over. Hij haalt de kachel weg en wijst Tom Poes de weg naar boven. Tom Poes buigt zich over de ongelukkig getroffen heer Bommel en laat hem de voorraad pillen en spookpakken in het pand zien. Die zijn zo gemaakt dat het hoofd van het spook boven op het hoofd van de drager staat. Heer Bommel trekt uit pure nieuwsgierigheid een spookpak aan, ondanks bittere waarschuwingen van Tom Poes. Burgemeester Dickerdack maakt intussen via een kelderraam contact met de buiten patrouillerende commissaris en brigadier. Hij legt snel uit wat er is gebeurd, waarna commissaris Bulle Bus brigadier Snuf verwijt de geheime kelder te hebben gemist bij de huiszoeking. In de kelder arresteren ze gezamenlijk met getrokken revolver het volvettersspook en willen niets van de verklarende argumenten van Tom Poes weten. Laatstgenoemde besluit dan eigenhandig het echte volvettersspook in het kelderluik te binden en mee naar boven te nemen.

Intussen wordt heer Bommel uit zijn omhulsel gepeld door de twee politiebeambten. Bulle Bas vindt dat hij heer Bommel op heterdaad heeft betrapt, die in paniek ontkent zowel Bommel als het volvettersspook te zijn. Vervolgens komt de rechtbank, drie rechters en een griffier, in spoedzitting bijeen. Volgens het verslag in de Rommelbode was professor S.Link niet strafbaar. Hij was slechts een koopman in pillen. Journalist Argus was op het idee gekomen om als reclame in een volvetterspak te gaan rond spoken. De beschuldiging dat heer Bommel. O.B. het volvettersspook was, wordt onmiddellijk ontkracht door zijn medegevangene, burgemeester Dickerdack. De drie verdachten worden onder zwakke protesten van commissaris Bulle Bas razendsnel vrijgesproken. Juist op het moment dat de rechter naar huis wil gaan, komt Tom Poes een ingesnoerd volvettersspook binnenrollen. De Rommeldamse politiemannen onder aanvoering van hun commissaris en brigadier storten zich gretig op de nieuwe verdachten en onthullen Bul Super. Ook nu gaat de rechter razendsnel vonnis wijzen. Bul Super van het reclamebureau sloot een contract met beklaagde S.Link om vermageringspillen te verkopen. Journalist Argus geeft toe tweemaal het pak te hebben gedragen, totdat Super in het pak ging rondspoken. Er kwamen toen meer pakken en meer bendeleden. Door de angst die werd verspreid werden er veel pillen verkocht. Bul Super spreekt bij de rechtbank nu professor Link aan op een openstaande post reclame-activiteiten van duizend dukaten. Hierop spreekt de rechter wederom razendsnel het drietal verdachten vrij en gelast de gevangenneming van Bul Super.

Op kasteel Bommelstein geeft heer Bommel een feestmaal voor de burgemeester, de commissaris en Tom Poes. Een bijzondere maaltijd. Mollige soepen,Turkse truffels, doorregen lamsbouten en plumpuddingen met honing toe. Aan het eind van de maaltijd heeft zelfs Bulle Bas zijn goede humeur weer terug. Hij kon niet meer werken door die volvettersgeschiedenis. De burgemeester prijst daarom Tom Poes en geeft en passant aan 4 pond te zijn afgevallen. Professor S.Link weet het kasteel binnen te glippen. Hij haalt zijn pilletjes tevoorschijn maar wordt door heer Bommel weggestuurd. De dokter klaagt ten afscheid dat in dit hele verhaal niemand ooit een Slinker heeft ingenomen. En ze zijn toch zo goed, verkrijgbaar bij alle erkende apotheken.

Voetnoot

  1. Na de voedselbonnendistributie loert het overgewicht.
  2. Professor aan de door hemzelf gestichte Universiteit van het Betoomde denken te Rommeldam
  3. De pillen zijn bekend van de advertentie: “Wilt u slinken? Gebruik dan Slinkers!” en “Iedere dag een Slinker maakt u weldra flinker!”
  4. Er zijn maar weinig leden, omdat alleen deftige Rommeldammers lid kunnen worden.
  5. De "S" van ‘Severt’ staat ook voor struisvogel. Bij een latere politieactie steekt Severt zijn kop in het zand. De struisvogel staat symbool voor het nalatige beleid tegen overgewicht in Rommeldam anno 1950. De overgewichtproblemen worden met het jaar groter.
  6. De burgemeester voegt eraan toe dat zulks goed voor de lijn is van de jonge vriend.
  7. Verkrijgbaar bij alle gerenommeerde apotheken.
  8. Thee is ingevoerd op het kasteel door prinses Berta van Barre. Zie het verhaal : De betoverde prinses.
  9. Jenno Witsen:Bommel Reisgids heeft het over de Romme, als oude ondergrondse arm van de Rommel. Plaatje 1070 noemt echter de Rommel in band 8 De reeks Heer Bommel-Volledige Werken. Uitgeverij Panda
Voorganger:
Het lijm-teem
Bommelsaga
13 juni 1950 - 23 september 1950
Opvolger:
Het wegwerk